EY इंडियाच्या सप्टेंबर २०२६ च्या एका नव्या रिपोर्टनुसार, २०३५ सालापर्यंत १० कोटींहून जास्त भारतीय लोक दीर्घकालीन गुंतवणुकीत (Long-term investing) उतरणार आहेत. आता फक्त मोठ्या शहरातले किंवा खूप पैसे वाले लोकच गुंतवणूक करतात असं राहिलं नाहीय. आता लहान शहरांमधले लोक, तरुण मुलं-मुली आणि महिला या गुंतवणुकीच्या नव्या लाटेत सगळ्यात पुढे आहेत.
ही वाढ नक्की कोण करतंय?
या नव्या बदलामध्ये सगळ्यात मोठा वाटा आहे तो ‘Gen Z’ (म्हणजे आजकालच्या तरुणांचा), नोकरी करणाऱ्यांचा, महिलांचा आणि टियर-२ व टियर-३ (म्हणजेच छोट्या शहरांमधल्या) लोकांचा. एक खास गोष्ट म्हणजे, जून २०२६ च्या आकडेवारीनुसार एकूण गुंतवणूकदारांपैकी ३८% लोक हे ३० वर्षांच्या आतले आहेत. २०१९ मध्ये हे प्रमाण फक्त २३% होतं. याचाच अर्थ असा की, आताचे तरुण पैसे नुसते खर्च करण्यापेक्षा ते वाढवण्यावर जास्त लक्ष देत आहेत.
छोट्या शहरांची आणि महिलांची कमाल
आता गुंतवणूक फक्त मुंबई-पुण्यासारख्या मोठ्या शहरांपुरती उरलेली नाही. देशातल्या पहिल्या ११० मोठ्या शहरांच्या बाहेरून, म्हणजे आपल्यासारख्या छोट्या शहरांमधून म्युच्युअल फंडामध्ये जवळपास १२% पैसे गुंतवले जात आहेत. आणि विशेष म्हणजे, महिलांचा यातला सहभाग खूप वाढलाय. २०१९ मध्ये छोट्या शहरांमधून २०% महिला गुंतवणूक करत होत्या, तेच आता २०२४ मध्ये २५% झालंय. खेड्यापाड्यातही आता अडीच लाखांपेक्षा जास्त सेंटर्स उघडली आहेत आणि अगदी १००-५०० रुपयांपासून सुरू होणाऱ्या ‘मायक्रो-एसआयपी’ (Micro-SIP) मुळे हे शक्य झालंय.
गुंतवणुकीची पद्धत कशी बदलतेय?
पूर्वी लोक पैसे साठवण्यासाठी फक्त बँक एफडी किंवा सोने घ्यायचे. पण आता लोकांना म्युच्युअल फंड आणि ‘एसआयपी’चे (SIP) फायदे समजू लागले आहेत. २०१९ मध्ये वैयक्तिक म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीत फक्त १९% पैसे एसआयपीच्या माध्यमातून यायचे, पण आता ते प्रमाण ३५% वर गेलंय. दर महिन्याला थोडी-थोडी रक्कम शिस्तीत गुंतवण्याची ही सवय सर्वांनाच आवडायला लागली आहे.
यात AI (आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स) चा काय फायदा?
आता गुंतवणुकीचे इतके पर्याय आहेत की सामान्य माणसाला नक्की कुठे पैसे गुंतवावे हे समजत नाही. तिथेच AI आपल्या मदतीला येणार आहे. AI मुळे प्रत्येकाला त्याच्या बजेट आणि गरजेनुसार एकदम सोपा आणि अचूक सल्ला मिळू शकेल. जे म्युच्युअल फंड सल्लागार आहेत, त्यांनाही ग्राहकांना चांगला सल्ला देण्यासाठी AI ची मदत होईल. पण घाबरू नका, AI माणसाची जागा घेणार नाही, तर माणसाचा अनुभव आणि AI ची हुशारी एकत्र येऊन आपलं काम आणखी सोपं करेल.
थोडक्यात सांगायचं तर:
येणारा काळ हा गुंतवणुकीचा आहे आणि त्यात तरुणांचा व छोट्या शहरांचा मोठा वाटा असेल. जर तुम्ही अजूनही गुंतवणूक सुरू केली नसेल, तर अगदी ५०० रुपयांच्या एसआयपीने (SIP) सुरुवात करा. भविष्यात तंत्रज्ञानाच्या मदतीने गुंतवणूक करणं आणखी सोपं आणि सुरक्षित होणार आहे, त्यामुळे आजच एक पाऊल पुढे टाका!
एक नम्र विनंती: इथली माहिती फक्त तुम्हाला गोष्टी समजावून सांगण्यासाठी लिहिली आहे. म्युच्युअल फंड आणि शेअर बाजारात पैसे गुंतवणे हे रिस्कचे काम असते. त्यामुळे कुठेही पैसे टाकण्याआधी आपल्या फायनान्शिअल अ‍ॅडव्हायझरला नक्की विचारा आणि स्वतः पूर्ण खात्री करूनच निर्णय घ्या.
