Mutual Fund Investment: म्युच्युअल फंडमधील सर्वात मोठा सापळा, ‘1-वर्ष रिटर्न ट्रॅप’ समजून घ्या!

Mutual Fund Investment: अनेक गुंतवणूकदार म्युच्युअल फंड निवडताना गेल्या १ वर्षातील किंवा ३ वर्षातील चांगल्या परफॉर्मन्सकडे पाहतात. पण HDFC Securities च्या २० वर्षांच्या अभ्यासाने हे स्पष्ट केलं आहे की अल्पकालीन चांगली कामगिरी म्हणजे कायम यश नाही.

‘1-वर्ष रिटर्न ट्रॅप’ म्हणजे काय?

जेव्हा एखाद्या फंडाने मागील १ वर्षात खूप चांगला परतावा दिला असतो, तेव्हा अनेकांना वाटतं की हा फंड पुढेही तसाच चांगला काम करेल. पण हा एक भ्रम असतो. HDFC Securities नुसार, अशा चांगल्या रिटर्न्सचं कारण बहुतांश वेळा बाजारातील तात्पुरती तेजी असते, फंड मॅनेजरची कौशल्य नव्हे.

HDFC Securities चा २० वर्षांचा रीपोर्ट

२००५ ते २०२५ या काळात HDFC Securities ने ३२ मोठ्या म्युच्युअल फंडांचा अभ्यास केला. त्यांनी दरवर्षी फंडांचे १-वर्ष परफॉर्मन्सनुसार रँकिंग केले आणि पुढील वर्षासाठी त्या “टॉप फंड” मध्ये गुंतवणूक केली. परिणाम आश्चर्यचकित करणारा होता — एका वर्षाचा सर्वोत्तम फंड पुढच्या वर्षी क्वचितच टॉपवर राहिला.

वाचा | Mutual Fund SIP: जास्त पगार असूनही संपत्ती कमी का? खरी गुरुकिल्ली आहे बचतीचा दर?

1-वर्ष चाचणी: टॉप फंड नेहमी टिकत नाही

या पद्धतीने गुंतवणूक केल्यास २० वर्षांनंतर परतावा फक्त 14% CAGR आला. पण जर गुंतवणूकदारांनी त्या वर्षी ६व्या क्रमांकाच्या फंडात गुंतवणूक केली असती, तर परतावा 16% CAGR झाला असता. यातून स्पष्ट होतं की “हॉट फंड” मागे धावणं उलट नुकसानकारक ठरू शकतं.

3-वर्ष चाचणी: संयम अधिक फायद्याचा

दुसऱ्या प्रयोगात, HDFC Securities ने दरवर्षी टॉप फंडमध्ये ₹100 गुंतवले आणि ते ३ वर्षांसाठी ठेवले. परिणाम असा आला की टॉप फंडचा परतावा 13% XIRR तर ३ऱ्या क्रमांकाच्या फंडाचा परतावा 15% XIRR होता. म्हणजेच, थोडा कमी चमकणारा पण स्थिर फंड दीर्घकाळात जास्त फायदा देतो.

XIRR म्हणजे काय?

XIRR (Extended Internal Rate of Return) हा एक असा मापदंड आहे जो SIP सारख्या नियमित गुंतवणुकीसाठी अचूक परतावा दाखवतो. हा तुमच्या प्रत्येक गुंतवणुकीची वेळ आणि रक्कम लक्षात घेऊन वार्षिक परतावा मोजतो. त्यामुळे तो साध्या “average return” पेक्षा जास्त खरा परफॉर्मन्स दाखवतो.

अल्पकालीन चांगले रिटर्न्स भ्रामक का असतात?

कधी कधी बाजारातील एकदम वाढ झाल्यामुळे फंडाचा १ वर्ष किंवा ३ वर्षांचा सरासरी परतावा जास्त दिसतो.
पण ही फंड मॅनेजरची जादू नसून शेअर बाजाराच्या रॅलीची कमाल असते. बाजार शांत झाल्यावर असे फंड पुन्हा सरासरी पातळीवर येतात.

गुंतवणूकदारांसाठी महत्वाचा धडा

या अभ्यासाचा संदेश स्पष्ट आहे — अल्पकालीन टॉप फंडांच्या मागे धावू नका. त्याऐवजी फंड निवडताना खालील बाबी पहा:

  • ५ ते १० वर्षांचा दीर्घकालीन परफॉर्मन्स
  • सतत चांगला परफॉर्मन्स देण्याची क्षमता
  • जोखीम नियंत्रण आणि स्थिरता
  • फंड मॅनेजरचा अनुभव

निष्कर्ष

म्युच्युअल फंडात “आजचा हिरो फंड” उद्या तितकाच चांगला असेलच असं नाही. शहाणा गुंतवणूकदार तोच जो अल्पकालीन चमक न बघता दीर्घकालीन स्थिरतेवर भर देतो. म्हणूनच, 1-वर्ष रिटर्न ट्रॅपपासून सावध रहा — आणि तुमचं संपत्ती निर्माण करणं “वेळेवर” सोपवा, “ट्रेंडवर” नाही.

Author

  • sajan bhuvad founder of marathi finance

    साजन भुवड हे बँकिंग आणि फायनान्स क्षेत्रातील ५ वर्षांपेक्षा जास्त अनुभव असलेले अभ्यासक आहेत. त्यांनी साडेचार वर्षे सारस्वत को-ऑपरेटिव्ह बँकेत (Saraswat Bank) कर्ज, गुंतवणूक आणि ग्राहकांच्या वित्तीय सेवांचे काम अगदी जवळून पाहिले आहे. सध्या ते आयसीआयसीआय प्रुडेन्शियल म्युच्युअल फंड (ICICI Prudential Mutual Fund) मध्ये 'रिलेशनशिप मॅनेजर' म्हणून कार्यरत आहेत. तिथे ते सर्वसामान्य तसेच HNI गुंतवणूकदारांना योग्य म्युच्युअल फंड निवडण्यात आणि पैशांचे योग्य नियोजन करण्यात मदत करतात.
    ते NISM आणि SEBI सारख्या सरकारी संस्थांकडून मान्यताप्राप्त (Certified) असून, त्यांनी खालील महत्त्वाच्या परीक्षा पास केल्या आहेत:

    NISM Series V-A: म्युच्युअल फंड डिस्ट्रिब्युटर सर्टिफिकेशन

    NISM Series V-B: म्युच्युअल फंड फाउंडेशन सर्टिफिकेशन

    NISM Series XXI-A: पोर्टफोलिओ मॅनेजमेंट सर्व्हिसेस (PMS) डिस्ट्रिब्युटर सर्टिफिकेशन

    NISM: म्युच्युअल फंड ऑपरेशन्स मॉड्यूल

    SEBI: इन्व्हेस्टर सर्टिफिकेशन

    आपल्या याच अनुभवाच्या जोरावर साजन भुवड हे मराठी वाचकांसाठी शेअर मार्केट, म्युच्युअल फंड आणि वैयक्तिक बचतीबद्दल (Personal Finance) अगदी सोप्या आणि विश्वासाने समजेल अशा भाषेत लिहितात. सामान्य माणसाला पैशांचे योग्य निर्णय घेता यावेत, त्यांची आर्थिक साक्षरता वाढावी आणि भविष्यात चांगली संपत्ती तयार व्हावी, हेच त्यांचे ध्येय आहे.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top