सप्टेंबर महिन्यात भारतीय शेअर बाजारात अस्थिरता असूनही इक्विटी म्युच्युअल फंडात गुंतवणूकदारांनी प्रचंड उत्साह दाखवला आहे. ऑगस्ट महिन्यातील ₹२९,३२९ कोटींच्या तुलनेत सप्टेंबरमध्ये इक्विटी फंडांमधील निव्वळ गुंतवणूक ३१% ने वाढून ₹३८,३०७ कोटींवर पोहोचली आहे. विशेषतः स्मॉल-कॅप आणि मिड-कॅप फंड्सनी या वाढीत सर्वात मोठा वाटा उचलला आहे. दुसरीकडे, लिक्विड आणि मनी मार्केट फंड्समधून संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणावर पैसे काढल्यामुळे डेट (कर्ज) योजनांमध्ये मोठी विक्री दिसून आली, ज्यामुळे म्युच्युअल फंड उद्योगाची एकूण AUM थोडी घसरून ₹८२.६४ लाख कोटी झाली आहे.
इक्विटी योजनांमध्ये स्मॉल आणि मिड-कॅपचा बोलबाला
सप्टेंबर महिन्यात इक्विटी श्रेणीत स्मॉल-कॅप फंड्समध्ये सर्वाधिक ₹९,०३९ कोटींची गुंतवणूक झाली, जी ऑगस्टपेक्षा १३.३६% जास्त आहे. मिड-कॅप फंड्समध्ये ₹७,८३५ कोटी (+१२.१०%) आणि फ्लेक्सी-कॅप फंड्समध्ये ₹६,७०२ कोटी (+३२.४६%) जमा झाले. तसेच सेक्टोरल आणि थीमॅटिक फंड्समध्ये ११२.५% ची मोठी वाढ होऊन ₹३,६४० कोटींची गुंतवणूक झाली. विशेष म्हणजे, ऑगस्टमध्ये ₹१,१४७ कोटी बाहेर पडलेल्या लार्ज-कॅप फंड्समध्ये सप्टेंबरमध्ये पुन्हा ₹८५९ कोटींचा सकारात्मक प्रवाह परतला आहे.
डेट योजनांमधून मोठ्या प्रमाणात पैसे काढले
डेट म्युच्युअल फंड श्रेणीत सप्टेंबर महिन्यात ₹१,८३,१५६ कोटींची निव्वळ विक्री (Outflow) झाली, तर ऑगस्टमध्ये हा आकडा ₹८,१२७ कोटी इतका होता. यात सर्वाधिक फटका लिक्विड फंड्सना बसला, जिथे ऑगस्ट मधील ₹१९,९३४ कोटींच्या गुंतवणुकीऐवजी सप्टेंबरमध्ये ₹९५,७४३ कोटी बाहेर काढण्यात आले. मनी मार्केट फंड्समधूनही ₹५०,८४६ कोटी काढले गेले. मात्र, गिल्ट फंड्स (+₹६०० कोटी) आणि क्रेडिट रिस्क फंड्स (+₹१२७ कोटी) यांनी या काळातही सकारात्मक प्रवाह दाखवला आहे.
हायब्रिड आणि गोल्ड-सिल्व्हर ईटीएफमधील ट्रेंड
हायब्रिड फंड्समध्ये ऑगस्टच्या ₹१०,०४५ कोटींच्या गुंतवणुकीच्या तुलनेत सप्टेंबरमध्ये ₹४५७ कोटींची निव्वळ विक्री नोंदवली गेली, ज्याचे मुख्य कारण आर्बिट्राज फंड्समधील ₹३,९५६ कोटींची झालेली विक्री हे होते. परंतु, मल्टी-अॅसेट अलोकेशन फंड्समध्ये ₹३,६६७ कोटींचा स्थिर गुंतवणूक प्रवाह टिकून राहिला. पॅसिव्ह फंड्सच्या बाबतीत, ईटीएफने (ETFs) ₹१५,५०१ कोटी आकर्षित केले, ज्यामध्ये सोन्यातील सुरक्षिततेच्या दृष्टीने गोल्ड ईटीएफ (₹४,४५१ कोटी) आणि सिल्व्हर ईटीएफ (₹१,९७४ कोटी) मधील गुंतवणूक उल्लेखनीय होती.
एसआयपीने (SIP) रचला नवा ऐतिहासिक विक्रम
सप्टेंबर महिन्यात एसआयपी (Systematic Investment Plan) द्वारे होणारी मासिक गुंतवणूक ₹३२,४९० कोटींच्या सर्वकालीन उच्चांकावर पोहोचली आहे. ऑगस्ट मधील ₹३२,२९७ कोटींच्या तुलनेत यात ०.६% ची वाढ झाली असून सलग दुसऱ्या महिन्यात ₹३२,००० कोटींपेक्षा जास्त योगदान राहिले आहे. सध्या देशभरात १०.०६ कोटींहून अधिक सक्रिय एसआयपी खाती आहेत. बाजारातील दैनंदिन चढ-उतारांची पर्वा न करता सर्वसामान्य किरकोळ गुंतवणूकदार शिस्तबद्ध पद्धतीने गुंतवणूक करत असल्याचे यावरून स्पष्ट होते.
सप्टेंबर महिन्यातील म्युच्युअल फंड प्रवाहाचा आढावा
| योजना श्रेणी (Scheme Category) | सप्टेंबर गुंतवणूक (₹ कोटी) | ऑगस्ट गुंतवणूक (₹ कोटी) | निव्वळ बदल (₹ कोटी) |
| स्मॉल कॅप फंड (Small Cap) | ९,०३९ | ७,९७३ | +१,०६५ |
| मिड कॅप फंड (Mid Cap) | ७,८३५ | ६,९८९ | +८४५ |
| फ्लेक्सी कॅप फंड (Flexi Cap) | ६,७०२ | ५,०५९ | +१,६४२ |
| लार्ज कॅप फंड (Large Cap) | ८५९ | -१,१४७ | +२,००७ |
| एकूण इक्विटी योजना (Total Equity) | ३८,३०७ | २९,३२९ | +८,९७८ |
| एकूण डेट योजना (Total Debt) | -१,८३,१५६ | -८,१२७ | -१,७५,०२८ |
| एसआयपी योगदान (SIP Inflow) | ३२,४९० | ३२,२९७ | +१९३ |
गुंतवणूकदारांसाठी निष्कर्ष
उद्योग तज्ज्ञांच्या मते, भारतीय कुटुंबांचे आर्थिक बचत साधनांमधील वाढते योगदान हे भारतीय अर्थव्यवस्थेवरील विश्वासाचे प्रतीक आहे. बाजारातील अल्पकालीन नकारात्मक वातावरणाला न घाबरता गुंतवणूकदारांनी फक्त भूतकाळातील परतावा पाहून स्मॉल किंवा मिड-कॅपमध्ये अति-गुंतवणूक करणे टाळले पाहिजे.
