म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक (Mutual Fund Investment) केल्यावर स्क्रीनवर लाल रंगात नुकसान दिसले की अनेक गुंतवणूकदार घाबरतात. पण, पोर्टफोलिओ लाल दिसणे याचा अर्थ तुमचा फंड खराब आहे असा होत नाही, तर तुम्ही कोणत्या वेळी बाजारात गुंतवणूक केली, यावर ते अवलंबून असते. या लेखात आपण समजून घेणार आहोत की, बाजारातील घसरणीत (Stock Market Crash) आपल्या फंडाची कामगिरी कशी ओळखावी आणि केवळ नुकसानीच्या आकड्यावरून फंड विकण्याचा चुकीचा निर्णय कसा टाळावा.
बाजाराची घसरण आणि तुमची गुंतवणूक
कल्पना करा, तुम्ही एका चांगल्या इक्विटी फंडात (Equity Mutual Funds) मोठी रक्कम गुंतवली आहे आणि काही महिन्यांनंतर बाजार पडतो. तुमचा फंड १८ टक्क्यांनी खाली येतो, तर शेअर बाजार (Stock Market Index) २४ टक्क्यांनी खाली येतो. तांत्रिकदृष्ट्या पाहता, तुमच्या फंड मॅनेजरने बाजारापेक्षा कमी नुकसान होऊ दिले आहे, म्हणजेच फंडाने चांगली कामगिरी केली आहे. जेव्हा बाजार पुन्हा वर जाईल, तेव्हा तुमच्या फंडाला मूळ स्थितीवर येण्यासाठी फक्त २२% वाढीची गरज असेल, तर इंडेक्सला तब्बल ३२% वाढावे लागेल.
गुंतवणूकदारांची मानसिकता विरुद्ध वास्तव
वरील उदाहरणात फंडाने बाजारापेक्षा चांगली कामगिरी करूनही गुंतवणूकदाराला स्क्रीनवर फक्त ‘लाल रंगातील मोठा आकडा’ दिसतो. तो फंडाची तुलना बाजाराशी (Benchmark) न करता स्वतःच्या प्रत्यक्ष नुकसानीशी (Absolute Loss) करतो. मग तो फंड खराब आहे असे समजून तो विकून टाकतो आणि आपले नुकसान प्रत्यक्षात बदलतो. इथे गुंतवणूकदार स्वतःच्या चुकीच्या टायमिंगची जबाबदारी फंड मॅनेजरवर ढकलतो, जे योग्य नाही.
हेही वाचा | Compounding Meaning: श्रीमंत व्हायचंय? मग ‘कंपाऊंडिंग’ची ही जादू तुम्हाला माहिती असायलाच हवी!
नवीन आणि जुन्या गुंतवणूकदारांचा अनुभव
एखाद्या फंडाने गेल्या ५ वर्षांत १८% परतावा (Mutual Fund Returns) दिला असेल, पण गेल्या एका वर्षात फक्त ८% परतावा दिला असेल, तर गुंतवणूकदारांचे अनुभव वेगवेगळे असतात. अशा वेळी जुना गुंतवणूकदार शांत राहतो कारण त्याने आधी अनेक वर्षे चांगले रिटर्न्स (High Returns) पाहिलेले असतात. पण, ज्याने नुकतीच गुंतवणूक केली आहे, त्याला वाटते की आपण एका खराब फंडात अडकलो आहोत. फंड तोच असतो, पण गुंतवणुकीच्या वेळेनुसार दोघांचे अनुभव अगदी विरुद्ध असतात.
संयम का महत्त्वाचा आहे?
गुंतवणुकीत तुमची मानसिकता तुमची गणिते बिघडू शकते. जोपर्यंत तुम्ही घाबरून तुमचे युनिट्स विकत नाही, तोपर्यंत स्क्रीनवर दिसणारे लाल रंगाचे नुकसान हे फक्त ‘कागदावरील नुकसान’ (Paper Loss / Unrealized Loss) असते. इक्विटीमध्ये आणि विशेषतः SIP (Systematic Investment Plan) मध्ये अनेक वर्षांचा संयम आणि सातत्य खूप गरजेचे आहे. मध्येच गुंतवणूक थांबवल्यास किंवा सारखे फंड बदलल्यास तुमच्या दीर्घकालीन फायद्यावर (Long Term Wealth Creation) मोठा परिणाम होऊ शकतो.
खराब फंड कसा ओळखावा?
याचा अर्थ कोणताही फंड आयुष्यभर तसाच ठेवून नुकसानीकडे दुर्लक्ष करावे असे अजिबात नाही. जेव्हा एखादा फंड त्याच्या कॅटेगरीमधील इतर फंडांच्या तुलनेत सलग एक वर्षापेक्षा जास्त काळ तळाला राहतो, तेव्हा तुम्हाला नक्कीच काळजी करण्याची गरज आहे.
- तुलना करा: १ वर्षापेक्षा जास्त कालावधीसाठी तुमच्या फंडाची त्याच्या प्रतिस्पर्धी फंडांशी (Peer Comparison) तुलना करा.
- दीर्घकालीन कामगिरी: फंडाचे ५ आणि ७ वर्षांचे रिटर्न्स तपासा. यामुळे फंडाच्या सध्याच्या खराब कामगिरीचे खरे कारण समजते आणि त्याला आणखी वेळ (Holding Period) द्यायचा की नाही हे ठरवता येते.
थोडक्यात सांगायचे तर
तुमच्या स्क्रीनवर दिसणारा लाल किंवा हिरवा रंग तुमच्या गुंतवणुकीच्या वेळेबद्दल सांगतो, फंडाच्या मूळ गुणवत्तेबद्दल नाही. त्यामुळे कधीही घाबरून किंवा फक्त पोर्टफोलिओ लाल दिसतोय म्हणून तुमची गुंतवणूक (Mutual Fund Investment) काढून घेऊ नका. ‘व्हॅल्यू रिसर्च ऑनलाइन’ किंवा इतर प्लॅटफॉर्म्सचा वापर करून तुम्ही तुमच्या फंडाची योग्य प्रकारे तपासणी (Fund Analysis) करू शकता. योग्य माहिती आणि संयम या दोन गोष्टीच तुम्हाला शेअर बाजारात यशस्वी गुंतवणूकदार बनवू शकतात.
(Disclaimer: इथली माहिती फक्त तुम्हाला गोष्टी समजावून सांगण्यासाठी लिहिली आहे. म्युच्युअल फंड आणि शेअर बाजारात पैसे गुंतवणे हे रिस्कचे काम असते. त्यामुळे कुठेही पैसे टाकण्याआधी आपल्या फायनान्शिअल अ‍ॅडव्हायझरला नक्की विचारा आणि स्वतः पूर्ण खात्री करूनच निर्णय घ्या.)
