Mutual Fund मध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांसाठी FY2025-26 (FY26) ची आकडेवारी एक महत्त्वाचा धडा देणारी आहे. एका बाजूला, Negative Annual Return देणाऱ्या Mutual Fund Schemes ची संख्या जवळपास तिप्पट होऊन 731 वर पोहोचली. दुसऱ्या बाजूला, Market मध्ये अस्थिरता असतानाही गुंतवणूकदारांनी SIP च्या माध्यमातून मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक सुरू ठेवली.
SEBI च्या FY26 Annual Report नुसार, FY25 मध्ये 243 Schemes Negative Return मध्ये होत्या. FY26 मध्ये ही संख्या वाढून 731 झाली. मात्र, याचा अर्थ Mutual Fund मध्ये गुंतवणूक करणाऱ्या प्रत्येक गुंतवणूकदाराचे नुकसान झाले असे नाही. Scheme चा एका आर्थिक वर्षातील Return आणि एखाद्या Investor चा actual Return हे वेगवेगळे असू शकतात.
FY26 मध्ये Negative Return देणाऱ्या Schemes किती वाढल्या?
SEBI च्या आकडेवारीनुसार, FY26 मध्ये एकूण 731 Mutual Fund Schemes ने Negative Annual Return नोंदवला.
यामध्ये:
- 0% ते -5%: 492 Schemes
- -5% ते -10%: 146 Schemes
- -10% पेक्षा कमी: 93 Schemes
FY25 मध्ये या तीन श्रेणींमध्ये अनुक्रमे 172, 41 आणि 30 Schemes होत्या. याचा अर्थ FY26 मध्ये केवळ हलका Negative Return देणाऱ्या Schemesचीच संख्या वाढली नाही, तर 10% पेक्षा जास्त Negative Return देणाऱ्या Schemesमध्येही मोठी वाढ झाली.
10% पेक्षा जास्त Return देणाऱ्या Schemes कमी झाल्या
Mutual Fund Investors मध्ये एक सामान्य अपेक्षा असते की Equity-oriented Funds दीर्घकाळात 10-12% किंवा त्यापेक्षा जास्त Return देऊ शकतात. मात्र FY26 मधील Scheme-level performance distribution मध्ये उच्च Return देणाऱ्या Schemesची संख्या कमी झाल्याचे दिसते.
SEBI च्या आकडेवारीनुसार:
- 10% पेक्षा जास्त Return: FY25 मधील 304 वरून FY26 मध्ये 198 Schemes
- 5% पेक्षा जास्त Return: 1,156 वरून 737 Schemes
- 5% ते 10% Return: 852 वरून 539 Schemes
- 0% ते 5% Positive Return: 218 वरून 373 Schemes
म्हणजेच FY26 मध्ये Positive Return देणाऱ्या Schemes होत्या, मात्र Double-digit Return देणाऱ्या Schemesची संख्या लक्षणीयरीत्या कमी झाली.
Mutual Fund Returns वर दबाव का आला?
FY26 मध्ये भारतीय आणि जागतिक बाजारपेठांमध्ये मोठ्या प्रमाणात volatility पाहायला मिळाली. SEBI च्या Report नुसार, Mutual Fund Schemes च्या Returns वर परिणाम करणाऱ्या प्रमुख घटकांमध्ये:
- Global Macroeconomic Shocks
- Geopolitical Uncertainty
- Tariff-related Tensions
- Domestic Equity Market Correction
- Interest Rate Movements
- Foreign Portfolio Investors (FPIs) कडून Selling
यांचा समावेश होता.
FY26 मध्ये Nifty 50 मध्ये 5.1% ची घसरण झाली. याशिवाय काही Sectoral Indices मध्येही मोठी कमजोरी दिसली. Nifty Realty Index 23.5%, तर Nifty IT Index 21.2% घसरला. या बाजारातील घसरणीचा परिणाम Equity-oriented Mutual Fund Schemes च्या Performance वरही झाला.
FPIs ने काढले ₹1.52 लाख कोटी
FY26 मध्ये Foreign Portfolio Investors म्हणजेच FPIs कडून भारतीय Equity Market मध्ये मोठ्या प्रमाणात Selling झाली. SEBI च्या आकडेवारीनुसार, FPIs ने FY26 मध्ये भारतीय Equities मधून ₹1,52,692 कोटींचा Net Outflow केला. Foreign investors कडून झालेल्या या Selling Pressure मुळे Equity Market वर दबाव वाढला. त्याचा परिणाम अनेक Equity Mutual Fund Schemes च्या Returns वरही दिसून आला.
पण SIP Investors ने Market सोडला नाही
इथे FY26 ची सर्वात महत्त्वाची गोष्ट समोर येते.nअनेक Mutual Fund Schemes ने कमी किंवा Negative Return दिला असतानाही Retail Investors ने Mutual Fund Industry मधून मोठ्या प्रमाणात माघार घेतली नाही. उलट, FY26 मध्ये Mutual Fund Industry चा Unique Investor Base 13.20% वाढून 6.1 कोटी झाला. याचा अर्थ Market volatility असूनही नवीन Investors Mutual Funds मध्ये प्रवेश करत राहिले.
Active SIP Accounts 10.45 कोटींवर
SIP च्या आकडेवारीतही गुंतवणूकदारांचा विश्वास दिसून येतो. FY26 च्या अखेरीस Active SIP Accounts ची संख्या 10.45 कोटी झाली. यासोबतच Average Net Monthly SIP Contribution मध्ये 25.80% वाढ झाली. ही मासिक SIP गुंतवणूक विक्रमी ₹16,413 कोटी इतकी झाली. म्हणजेच, Market मध्ये चढ-उतार असतानाही अनेक Investors ने आपली नियमित SIP सुरू ठेवली.
Mutual Fund Industry चा AUM ₹73.7 लाख कोटी
गुंतवणूकदारांचा सहभाग वाढत असल्याचा परिणाम Industry च्या AUM वरही दिसून आला. मार्च 2026 अखेरीस भारतीय Mutual Fund Industry चा एकूण Assets Under Management (AUM) ₹73.7 लाख कोटी झाला. म्हणजेच, FY26 मध्ये Scheme-level Returns वर दबाव असला तरी Mutual Fund Industry च्या आकारात आणि Investor participation मध्ये वाढ झाली.
Negative Return म्हणजे तुमचेही नुकसान झाले का?
गरजेचे नाही. हा फरक Mutual Fund Investors ने समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. उदाहरणार्थ, एखाद्या Scheme ने FY26 मध्ये -5% Return दिला असेल, तरी त्या Scheme मध्ये दोन वर्षांपूर्वी गुंतवणूक केलेल्या Investor चा overall Return Positive असू शकतो.
Investor चा actual Return त्याच्या:
- Investment Date
- Purchase NAV
- Investment Amount
- Holding Period
- Exit NAV
यावर अवलंबून असतो.
त्यामुळे “Scheme Negative Return मध्ये आहे = माझे पैसे नुकसानात आहेत” असा थेट निष्कर्ष काढणे योग्य नाही.
मग Mutual Fund Investors ने काय करावे?
FY26 ची आकडेवारी पाहून घाबरून SIP बंद करणे किंवा लगेच Fund बदलणे हा योग्य निर्णय असेलच असे नाही. त्याऐवजी Investors ने काही महत्त्वाच्या गोष्टी तपासाव्यात:
1. तुमचा Investment Horizon तपासा
Equity Mutual Funds मध्ये Short-term volatility असू शकते. त्यामुळे तुमचे Financial Goal किती वर्षांनी आहे हे महत्त्वाचे आहे.
2. Fund चा Long-term Performance पाहा
फक्त मागील एका वर्षाचा Return न पाहता वेगवेगळ्या Market Cycles मधील Fund ची कामगिरी तपासा.
3. Fund Category समजून घ्या
Large Cap, Mid Cap, Small Cap, Flexi Cap किंवा Sectoral Fund यांची Risk Profile वेगवेगळी असते.
4. Portfolio आणि Risk तपासा
Fund कोणत्या कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करतो आणि Portfolio किती concentrated आहे हे पाहणे महत्त्वाचे आहे.
5. Financial Goal लक्षात ठेवा
Market मध्ये volatility आली म्हणून तुमचे long-term Financial Goal बदलण्याची गरज नेहमीच असते असे नाही.
FY26 मधून Mutual Fund Investors साठी मोठा धडा
FY26 ची आकडेवारी दोन वेगवेगळ्या गोष्टी एकाच वेळी दाखवते. एकीकडे 731 Mutual Fund Schemes ने Negative Annual Return दिला. दुसरीकडे 10.45 कोटी Active SIP Accounts आणि ₹16,413 कोटींची Average Monthly SIP Contribution नोंदवली गेली. याचा अर्थ Market मध्ये volatility असली तरी अनेक Investors दीर्घकालीन गुंतवणुकीवर विश्वास ठेवत आहेत.
Mutual Fund गुंतवणूकदारांसाठी मोठा अलर्ट! 1 सप्टेंबरपूर्वी हे काम पूर्ण करा!
