Mutual Fund AUM: आजकाल भारतात म्युच्युअल फंडमध्ये (Mutual Funds) गुंतवणूक करणाऱ्यांची संख्या खूप वेगाने वाढत आहे. सर्वसामान्य लोक आता बँकेत एफडी (FD) करण्याऐवजी किंवा सोन्यात गुंतवणूक करण्याऐवजी Mutual Funds चा पर्याय निवडत आहेत. याचाच एक मोठा पुरावा नुकत्याच आलेल्या AMFI (Association of Mutual Funds in India) च्या डेटावरून समोर आला आहे.
एप्रिल ते जून 2026 या तिमाहीत (Quarter) भारतीय म्युच्युअल फंड इंडस्ट्रीचे Average Assets Under Management (AAUM) म्हणजेच एकूण मॅनेज केलेली संपत्ती तब्बल Rs 83.14 lakh crore च्या पार गेली आहे. गेल्या तिमाहीच्या (Jan-Mar 2026) तुलनेत यामध्ये 2% वाढ झाली आहे.
या लेखात आपण पाहणार आहोत की देशातील सर्वात मोठे फंड हाऊसेस कोणते आहेत, कोणत्या छोट्या फंड हाऊसेसनी बाजी मारली आहे आणि एक गुंतवणूकदार (Investor) म्हणून या डेटाचा तुमच्यासाठी काय फायदा आहे.
Mutual Fund AUM म्हणजे काय?
Mutual Fund AUM म्हणजे एखाद्या फंड हाऊसकडे (Asset Management Company – AMC) लोकांनी एकूण गुंतवलेला सर्व पैसा. या पैशावरून समजते की त्या कंपनीवर लोकांचा किती विश्वास आहे आणि ती किती मोठी आहे.
समजा एका गावातील 1,000 लोकांनी मिळून एका फंड मॅनेजरकडे प्रत्येकी ₹1,000 दिले, तर त्या मॅनेजरचे एकूण AUM ₹10,00000 (10 लाख) होईल. अगदी तसेच, ज्या फंड हाऊसकडे जितका जास्त पैसा लोक गुंतवतात, तितके त्याचे AUM जास्त असते.
देशातील Top 5 Mutual Fund Houses कोणते आहेत?
AMFI च्या ताज्या डेटानुसार, भारतातील पहिल्या पाच फंड हाऊसेसनी आपले स्थान घट्ट टिकवून ठेवले आहे:
- SBI Mutual Fund: हा अजूनही देशातील सर्वात मोठा म्युच्युअल फंड आहे. यांचे एकूण AAUM Rs 12.57 lakh crore आहे.
- ICICI Prudential Mutual Fund: दुसऱ्या क्रमांकावर असलेल्या या फंडाचे AAUM Rs 11.14 lakh crore आहे (1% ग्रोथ).
- HDFC Mutual Fund: तिसऱ्या क्रमांकावर असून यांचे AAUM Rs 9.35 lakh crore वर पोहोचले आहे.
- Nippon India Mutual Fund: चौथ्या स्थानावर असून यांनी 3.7% ची चांगली ग्रोथ नोंदवत Rs 7.51 lakh crore चा आकडा गाठला आहे.
- Kotak Mahindra Mutual Fund: पाचव्या स्थानावर Rs 5.90 lakh crore सह हा फंड हाऊस कायम आहे.
सर्वात वेगाने वाढणारे (Fastest-Growing) फंड हाऊसेस कोणते?
या तिमाहीत मोठ्या कंपन्यांपेक्षा काही मिड-साईज (Mid-sized) आणि नवीन फंड हाऊसेसनी टक्केवारीच्या (Percentage) बाबतीत खूप मोठी झेप घेतली आहे.
गुंतवणूकदारांनी नवीन आणि उदयोन्मुख कंपन्यांवर देखील चांगला विश्वास दाखवला आहे:
- Abakkus Mutual Fund: यांनी तब्बल 78.3% ची तुफान ग्रोथ दाखवली आहे.
- Angel One Mutual Fund: दुसऱ्या क्रमांकावर 34.7% ची ग्रोथ घेतली.
- Old Bridge Mutual Fund: यांनी 33.2% ची वाढ नोंदवली.
- Groww Mutual Fund (22.1%) आणि Capitalmind Mutual Fund (20.6%) हे देखील टॉप 5 सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या फंड्समध्ये सामील आहेत.
भारतातील सर्व 51 Mutual Fund कंपन्यांची संपूर्ण लिस्ट (Apr-Jun 2026)
खालील टेबलमध्ये देशातील सर्व लहान-मोठ्या म्युच्युअल फंड कंपन्यांचे लेटेस्ट रँकिंग आणि त्यांचे AUM दिले आहे:
| Rank | Mutual Fund Name | Average AUM (Apr-Jun 26) in Rs Cr | Average AUM (Jan-Mar 26) in Rs Cr | Growth (%) |
| 1 | SBI Mutual Fund | 12,57,352 | 12,48,003 | 0.7% |
| 2 | ICICI Prudential Mutual Fund | 11,14,544 | 11,03,751 | 1.0% |
| 3 | HDFC Mutual Fund | 9,35,081 | 9,27,451 | 0.8% |
| 4 | Nippon India Mutual Fund | 7,51,519 | 7,24,965 | 3.7% |
| 5 | Kotak Mahindra Mutual Fund | 5,90,511 | 5,80,950 | 1.6% |
| 6 | Aditya Birla Sun Life Mutual Fund | 4,27,675 | 4,35,866 | -1.9% |
| 7 | UTI Mutual Fund | 3,92,691 | 3,88,470 | 1.1% |
| 8 | Axis Mutual Fund | 3,69,030 | 3,59,601 | 2.6% |
| 9 | DSP Mutual Fund | 2,29,802 | 2,25,400 | 2.0% |
| 10 | Tata Mutual Fund | 2,28,538 | 2,27,512 | 0.5% |
| 11 | Mirae Asset Mutual Fund | 2,24,952 | 2,21,355 | 1.6% |
| 12 | Bandhan Mutual Fund | 2,04,046 | 1,95,325 | 4.5% |
| 13 | Edelweiss Mutual Fund | 1,70,951 | 1,65,670 | 3.2% |
| 14 | PPFAS Mutual Fund (Parag Parikh) | 1,60,807 | 1,52,328 | 5.6% |
| 15 | Invesco Mutual Fund | 1,46,009 | 1,40,648 | 3.8% |
| 20 | quant Mutual Fund | 95,314 | 88,363 | 7.9% |
| 29 | Jio BlackRock Mutual Fund | 17,979 | 16,712 | 7.6% |
| 31 | Zerodha Mutual Fund | 15,373 | 13,793 | 11.5% |
| 39 | Groww Mutual Fund | 5,106 | 4,181 | 22.1% |
| 51 | Choice Mutual Fund | 83 | 69 | 18.9% |
| – | Grand Total (सर्व फंड्स मिळून) | 83,14,496 | 81,53,966 | 2.0% |
(टीप: सर्व मुख्य कंपन्यांची सविस्तर माहिती वर दिली आहे. एकूण 51 फंड हाऊसेस मिळून हा आकडा बनतो.)
गुंतवणूक करताना फक्त AUM पाहणे योग्य आहे का?
नाही. जास्त AUM असणे म्हणजे तो फंड खूप सुरक्षित किंवा नेहमी जास्त रिटर्न्स देईलच असे नाही.
गुंतवणूक करताना खालील गोष्टी लक्षात ठेवा:
- जास्त AUM चे फायदे: मोठी कंपनी असल्याने लिक्विडिटी (Liquidity – पैसे काढण्याची सोय) चांगली असते आणि लोकांचा विश्वास असतो.
- मर्यादा (Limitations): जर एखाद्या स्मॉल कॅप (Small Cap) फंडाचे AUM खूप जास्त झाले, तर फंड मॅनेजरला चांगल्या शेअर्समध्ये पैसे गुंतवणे कठीण होते. अशा वेळी लहान फंड्स कधीकधी जास्त चांगला परफॉर्मन्स देतात.
- गुंतवणूकदारांच्या चुका: अनेक लोक फक्त सर्वात मोठे फंड हाऊस पाहून डोळे झाकून गुंतवणूक करतात. परंतु, फंडाचा भूतकाळातील परफॉर्मन्स (Past Performance), फंड मॅनेजरचा अनुभव आणि एक्सपेंस रेशिओ (Expense Ratio) तपासणे अत्यंत आवश्यक आहे.
एक्सपर्ट टिप्स: तुमच्यासाठी सल्ला
- SIP चालू ठेवा: मार्केट वर असो किंवा खाली, तुमची Monthly SIP (Systematic Investment Plan) कधीही थांबवू नका.
- पोर्टफोलिओ डायव्हर्सिफाय करा: तुमचे सर्व पैसे एकाच फंड हाऊसमध्ये किंवा एकाच स्कीममध्ये टाकू नका. लार्ज कॅप, मिड कॅप आणि फ्लेक्सी कॅप अशा वेगवेगळ्या फंड्समध्ये पैसे विभागा.
- गॅरंटीड रिटर्न्सच्या मागे लागू नका: म्युच्युअल फंडमधील गुंतवणूक ही मार्केट रिस्कच्या (Market Risk) अधीन असते. त्यामुळे कोणीही तुम्हाला गॅरंटीड रिटर्न देऊ शकत नाही.
निष्कर्ष
भारतीय म्युच्युअल फंड मार्केटमध्ये आलेली ही तेजी दर्शवते की लोकांचा देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर आणि स्टॉक मार्केटवर मोठा विश्वास आहे. ₹83 लाख करोडचा टप्पा पार करणे ही खूप मोठी गोष्ट आहे. जर तुम्ही अजून गुंतवणूक सुरू केली नसेल, तर तुमच्या फायनान्शियल ॲडव्हायझरचा सल्ला घेऊन लहान रकमेपासून म्हणजेच ₹500 च्या SIP पासून सुरुवात करू शकता. तुमची गुंतवणूक दीर्घकाळासाठी (Long Term) ठेवल्यास तुम्हाला चांगला फायदा मिळू शकतो.
