आजच्या काळात बाजारात अनेक नवे फायनान्शियल प्रॉडक्ट्स (Financial Products) आणि गुंतवणुकीचे पर्याय येत आहेत. परंतु, केवळ एखादे प्रॉडक्ट नवीन किंवा लोकप्रिय आहे म्हणून त्यात पैसे गुंतवणे योग्य नाही. “कोणतेही चांगले आर्थिक उत्पादन म्हणजे केवळ ETF, SIF किंवा म्युच्युअल फंड नसून ते गुंतवणूकदाराच्या समस्येवर किंवा गरजेवर शोधलेला उपाय आहे,” असे स्पष्ट मत एडेलवाइस म्युच्युअल फंडच्या (Edelweiss Mutual Fund) एमडी आणि सीईओ राधिका गुप्ता यांनी व्यक्त केले.
‘इकॉनॉमिक टाइम्स’ आयोजित ET Alpha Wealth Summit 2.0 मध्ये बोलताना त्यांनी स्पेशल इन्व्हेस्टमेंट फंड्स (SIFs), कर-बचत उत्पन्न (Tax-efficient income), आणि योग्य पोर्टफोलिओ नियोजनावर मोलाचे मार्गदर्शन केले.
१. गुंतवणूकदारांची खरी गरज काय?
२०२३ नंतरच्या काळात विशेषतः कमी जोखीम (Low-Risk) आणि कर-बचत करून देणाऱ्या उत्पन्नाचे (Tax-efficient Income) पर्याय शोधण्याकडे गुंतवणूकदारांचा कल वाढला आहे.
पारंपरिक फिक्स्ड-इन्कम प्रॉडक्ट्समध्ये (उदा. एफडी किंवा काही डेट फंड्स) कर कपातीनंतर हातात येणारा परतावा (After-tax returns) कमी होतो. अशा वेळी स्पेशल इन्व्हेस्टमेंट फंड्स (SIFs) सारखे पर्याय नियामक चौकटीत मिळणाऱ्या लवचिकतेचा (Flexibility) वापर करून ही गरज भागवू शकतात.
२. Special Investment Funds (SIFs) म्हणजे काय? आणि त्यांची सध्याची स्थिती
SIF या श्रेणीने पहिल्याच वर्षात गुंतवणूकदारांचे मोठे लक्ष वेधून घेतले आहे.
- बाजारपेठेतील आकार: SIF श्रेणीतील एकूण व्यवस्थापनाखालील मालमत्ता (AUM) सुमारे ₹३८,००० कोटी रुपयांवर पोहोचली आहे.
- मार्केट लीडर: एडेलवाइस म्युच्युअल फंड ही SIF मॅनेजमेंटमध्ये सर्वात मोठी कंपनी ठरली असून त्यांच्याकडे सुमारे ₹१४,००० कोटी रुपयांचे SIF AUM आहे.
- tier-II आणि tier-III शहरांचा सहभाग: पूर्वी AIF (Category III) किंवा PMS सारख्या पर्यायांमध्ये मोठ्या कौटुंबिक संस्था (Family Offices) किंवा कॉर्पोरेट्स गुंतवणूक करत असत. मात्र, आता SIF च्या माध्यमातून टायर-२ आणि टायर-३ शहरांमधील सामान्य व मध्यम गुंतवणूकदारही यात रस दाखवत आहेत.
३. SIFs मध्ये गुंतवणूक करताना कोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यावी?
राधिका गुप्ता यांनी गुंतवणूकदारांना SIFs बाबत काही महत्त्वाचे इशारे आणि सल्ले दिले आहेत:
1) ‘ऑल-इन-वन’ प्रॉडक्टची अपेक्षा ठेवू नका
कोणतेही एक प्रॉडक्ट एकाच वेळी तेजीच्या काळात (Bull Market) उच्च परतावा आणि मंदीच्या काळात (Bear Market) पूर्ण भांडवल सुरक्षा देऊ शकत नाही. SIFs कडून अवास्तव अपेक्षा ठेवू नका.
2) कामगिरीच्या रँकिंगवर (Performance Rankings) आंधळा विश्वास ठेवू नका
SIF श्रेणीमध्ये विविध प्रकारच्या रणनीती (Strategies) वापरल्या जातात. उदा. डेरिव्हेटिव्ह्जचा वापर आर्बिट्राज, हेजिंग (Covered Calls) किंवा मार्केट पोझिशन्ससाठी केला जाऊ शकतो. त्यामुळे दोन वेगवेगळ्या SIFs ची जोखीम आणि परतावा पूर्णपणे भिन्न असू शकतो.
3) कररचना (Taxation) समजून घ्या
- इक्विटी SIFs: इक्विटी म्युच्युअल फंडांप्रमाणे कर आकारला जातो.
- डेट SIFs: डेट फंडांच्या नियमांनुसार कर लागू होतो.
- हायब्रिड SIFs: यांचा कर दर ते इंटरव्हल फंड आहेत की लिस्टेड सिक्युरिटीज, यावर अवलंबून असतो.
- टीप: केवळ कर वाचतो म्हणून गुंतवणूक करू नका, तर तुमच्या पोर्टफोलिओच्या गरजेनुसारच निर्णय घ्या.
४. नवशिक्या गुंतवणूकदारांसाठी राधिका गुप्ता यांचा सल्ला: ‘हेतूपूर्ण गुंतवणूक’ (Purposeful Investing)
- धीमी आणि टप्प्याटप्प्याने सुरुवात करा: जर तुम्ही पहिल्यांदाच SIF मध्ये गुंतवणूक करत असाल, तर एकदम मोठी रक्कम न टाकता कमी जोखीम असलेल्या (Conservative) रणनीतीपासून सुरुवात करा.
- पोर्टफोलिओ रिप्लेसमेंट: जर तुमच्याकडे आधीच १८ महिन्यांच्या कालावधीसाठी किंवा स्मॉल-कॅप/मिड-कॅपमध्ये गुंतवणूक असेल, तर त्यातील काही भाग हायब्रिड SIF मध्ये वळवता येईल का, हे तपासा.
- आर्थिक सल्लागाराची मदत घ्या: आपल्या आर्थिक उद्दिष्टांनुसार आणि जोखीम क्षमतेनुसार योग्य निर्णय घेण्यासाठी नेहमी सर्टिफाइड फायनान्शियल ॲडव्हायजरचा सल्ला घ्या.
निष्कर्ष
नवीन तंत्रज्ञान किंवा ट्रेंडनुसार येणाऱ्या प्रत्येक आर्थिक प्रॉडक्टमागे धावण्यापेक्षा ‘हेतूपूर्ण गुंतवणूक’ (Purposeful Investing) करणे हेच दीर्घकालीन संपत्ती निर्मितीचे रहस्य आहे. म्युच्युअल फंड आणि SIFs हे दोन्ही पर्याय बाजारात एकत्र राहतील; गुंतवणूकदारांनी स्वतःच्या गरजा ओळखून योग्य पर्यायाची निवड करावी.
अस्वीकरण (Disclaimer): लेखात दिलेली माहिती ही केवळ शैक्षणिक आणि माहितीच्या उद्देशाने आहे. कोणत्याही प्रकारची गुंतवणूक करण्यापूर्वी तुमच्या आर्थिक सल्लागाराशी (Financial Advisor) चर्चा करा.
