Mutual Fund Investment: गुंतवणूक करणे हा आता केवळ आकड्यांचा खेळ उरलेला नाही. महिला आणि पुरुष जेव्हा म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीचे निर्णय घेतात, तेव्हा त्यांच्या विचारांत मोठा फरक असतो का? या प्रश्नावर ‘एमीनन्स स्ट्रॅटेजी कन्सल्टिंग’ (Eminence Strategy Consulting) या संस्थेने एक सखोल अभ्यास केला आहे. या अभ्यासातून गुंतवणुकीच्या पद्धतींमधील काही रंजक गोष्टी समोर आल्या आहेत.
जर तुम्ही गुंतवणूकदार असाल, तर तुमच्या कुटुंबात किंवा मित्रांमध्ये म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीच्या पद्धती कशा वेगळ्या आहेत, हे समजून घेण्यासाठी हा लेख नक्की वाचा.
१. महिला गुंतवणूकदार ‘नाव आणि विश्वास’ (Brand) का पाहतात?
अभ्यासानुसार, महिला गुंतवणूकदार नवीन एखादे म्युच्युअल फंड उत्पादन घेण्यापेक्षा, ते कोणत्या कंपनीचे आहे, याला जास्त महत्त्व देतात.
- सुमारे ४०% महिला या ब्रँडच्या नावावर आणि फंड हाऊसच्या प्रतिष्ठेवर विश्वास ठेवून गुंतवणूक करतात. पुरुषांमध्ये हे प्रमाण २८% आहे.
- महिलांना कंपनीची जुनी प्रतिष्ठा, त्यांचे बोलणे (Communication) आणि त्यांचा बाजारातील दरारा जास्त महत्त्वाचा वाटतो.
थोडक्यात सांगायचे तर, “मोठी आणि विश्वासार्ह म्युच्युअल फंड कंपनी आहे ना, मग तिथे पैसे सुरक्षित आहेत,” हा विचार महिलांमध्ये अधिक प्रबळ दिसतो.
म्युच्युअल फंडात परदेशी गुंतवणुकीची १० वर्षांची मर्यादा वाढणार? AMFI चा नवा प्रयत्न!
२. आत्मविश्वास आणि निर्णय घेण्याची पद्धत
पुरुषांच्या तुलनेत महिलांचा म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन थोडा वेगळा असतो.
- पुरुषांचा आत्मविश्वास: अभ्यासात असे दिसले की, स्वतःच्या म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीच्या ज्ञानावर पुरुषांचा आत्मविश्वास (७.५) महिलांच्या (७.०) तुलनेत थोडा जास्त आहे. ५९% पुरुष स्वतःच गुंतवणूक करायला पसंती देतात.
- महिलांचा अभ्यास: महिला जरी ‘कमी आत्मविश्वासी’ वाटत असल्या, तरी त्या अधिक बारकाईने माहिती गोळा करतात. कंपनीच्या प्रमुखांचे बोलणे किंवा सोशल मीडियावरील त्यांची प्रतिमा, या गोष्टींचा ६५% महिलांवर परिणाम होतो (पुरुषांसाठी हे प्रमाण ५६% आहे).
३. गुंतवणूक कशी करतात? (बँक की डिजिटल?)
डिजिटल युग असल्याने आता दोन्ही गट फोनवरून गुंतवणूक करत असले, तरी मार्ग थोडे वेगळे आहेत:
- थेट गुंतवणूक (Direct): पुरुष ३४% गुंतवणूक थेट म्युच्युअल फंड कंपन्यांच्या (AMC) वेबसाईट किंवा ॲपवरून करतात.
- पारंपारिक मार्ग: महिलांना आजही ‘बँकेचा विश्वास’ जास्त वाटतो. २७% महिला बँकेद्वारे म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करतात, तर पुरुषांमध्ये हे प्रमाण १९% आहे.
- बँकेचा पाठिंबा: ४८% महिला अशाच म्युच्युअल फंड हाऊसेसना पसंती देतात ज्यांना मोठ्या बँकेचा पाठिंबा आहे. पुरुषांमध्ये हे प्रमाण ४१% आहे.
४. निर्णय घेताना कोणाचे ऐकतात?
तुमच्या म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीच्या निर्णयावर कोणाचा प्रभाव पडतो, हे या अभ्यासाने स्पष्ट केले आहे:
- पुरुषांसाठी: वित्तीय सल्लागार (Financial Advisor) हे सर्वात महत्त्वाचे असतात. ३०% पुरुष सल्लागाराचे ऐकतात.
- महिलांसाठी: महिला त्यांच्या मित्र-मैत्रिणी किंवा नातेवाईकांचा (Peers) सल्ला अधिक घेतात. ३१% महिला ओळखीच्या लोकांच्या अनुभवावर विश्वास ठेवतात, तर २९% महिला सल्लागारांचे ऐकतात.
५. वाईट बातमी आली की घाबरतात का?
या बाबतीत मात्र महिला आणि पुरुष दोन्ही सारखेच आहेत! बाजारात काही वाईट बातमी आली किंवा भीती निर्माण झाली, तर ३५% महिला आणि ३६% पुरुष आपले म्युच्युअल फंड बदलण्याचा (Switch) विचार करतात. म्हणजेच, परतावा कितीही चांगला मिळत असला तरी, मानसिक शांतता दोघांनाही महत्त्वाची वाटते.
निष्कर्ष
याचा अर्थ असा की, म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीच्या जगात कोणीही ‘चुकीचे’ नाही.
- पुरुषांना स्वतंत्रपणे, थेट आणि स्वतःच्या ज्ञानावर आधारित म्युच्युअल फंड गुंतवणूक करायला आवडते.
- महिलांना विश्वासार्हता, नामांकित संस्था आणि आपल्या ओळखीच्या लोकांचा सल्ला घेऊन सुरक्षित गुंतवणूक करायला आवडते.
तुम्ही कोणत्या गटात मोडता, हे तुम्ही स्वतः तपासा. जर तुम्ही महिला असाल, तर ब्रँडसोबतच त्या फंडचे परतावे (Returns) तपासायला विसरू नका. आणि जर तुम्ही पुरुष असाल, तर केवळ स्वतःच्या निर्णयावर अवलंबून राहण्यापेक्षा कधीकधी सल्लागाराची मदत घेणे केव्हाही चांगले!
महत्त्वाची टीप: गुंतवणूक करताना कोणाचेही ऐकले तरी, निर्णय घेण्यापूर्वी स्वतःचा थोडा अभ्यास किंवा आर्थिक सल्लागाराचा सल्ला नक्की घ्या.
